Ανθή Σουβατζόγλου – Ψυχανάλυση, Ψυχολογία & Αυτογνωσία-psychoanalyseto

 Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για τη μεταβίβαση στον ψυχαναλυτή, ένα από τα πιο θεμελιώδη και καθοριστικά φαινόμενα της ψυχαναλυτικής διαδικασίας. Η μεταβίβαση δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό εργαλείο της ψυχανάλυσης, αλλά έναν κεντρικό μηχανισμό μέσω του οποίου αναδύεται και καθίσταται προσβάσιμη η ασυνείδητη ψυχική πραγματικότητα του αναλυόμενου. Σύμφωνα με την κλασική ψυχαναλυτική θεωρία, όπως διαμορφώθηκε αρχικά από τον Sigmund Freud, η μεταβίβαση αναφέρεται στη διαδικασία κατά την οποία ο αναλυόμενος μεταφέρει στον ψυχαναλυτή συναισθήματα, προσδοκίες, φαντασιώσεις και πρότυπα σχέσεων που έχουν τις ρίζες τους σε πρώιμες, σημαντικές σχέσεις της ζωής του, κυρίως με γονεϊκά πρόσωπα. Τα συναισθήματα αυτά δεν σχετίζονται απαραίτητα με την πραγματική προσωπικότητα του αναλυτή, αλλά αποτελούν επανενεργοποιήσεις παλαιότερων βιωμάτων που αναζητούν έκφραση και κατανόηση. Η μεταβίβαση μπορεί να λάβει ποικίλες μορφές. Μπορεί να είναι θετική, όταν ο αναλυόμενος βιώνει α...

  Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για την έννοια της ηθικής δικαίωσης η οποία είναι από τις πιο ισχυρές, αλλά και τις πιο παρεξηγημένες, εμπειρίες στον ανθρώπινο ψυχισμό. Δεν αφορά απλώς το να "αποδειχθεί" ότι είχαμε δίκιο. Αφορά κάτι βαθύτερο: την αποκατάσταση της εσωτερικής μας τάξης όταν αυτή έχει διαρραγεί. Στην ψυχαναλυτική πράξη, η ηθική δικαίωση εμφανίζεται συχνά ως αίτημα. Ένα αίτημα που δεν διατυπώνεται πάντα ρητά. Ο αναλυόμενος δεν λέει "θέλω να δικαιωθώ". Λέει: "Δεν με κατάλαβαν", "Με αδίκησαν", «Πλήρωσα για κάτι που δεν έκανα». Πίσω από αυτά, υπάρχει η ανάγκη να επανενταχθεί το Εγώ σε μια αφήγηση νοήματος, όπου δεν είναι απλώς το θύμα ή ο ένοχος, αλλά ένα υποκείμενο με ηθική συνοχή. Η ηθική δικαίωση συνδέεται στενά με το Υπερεγώ. Όταν το Υπερεγώ γίνεται υπερβολικά τιμωρητικό, το άτομο μπορεί να ζει σε μια μόνιμη κατάσταση εσωτερικής καταδίκης. Εκεί, η εξωτερική δικαίωση ,μια συγγνώμη, μια αναγνώριση, μια αποκατάστασ...

Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για την εμπιστοσύνη.Μια έννοια θεμελιώδη για την ανθρώπινη ψυχική ζωή, αλλά ταυτόχρονα εύθραυστη, απαιτητική και βαθιά τραυματική όταν χαθεί.Η εμπιστοσύνη δεν είναι δεδομένη. Δεν χαρίζεται· καλλιεργείται.Χτίζεται αργά, μέσα από επαναλαμβανόμενες εμπειρίες συνέπειας, ασφάλειας και συναισθηματικής διαθεσιμότητας. Για να εμπιστευτεί κάποιος, χρειάζεται να νιώσει ότι ο άλλος είναι προβλέψιμος, ότι τα λόγια του συμβαδίζουν με τις πράξεις του, και ότι υπάρχει χώρος για αλήθεια χωρίς φόβο.Στην ψυχαναλυτική εμπειρία βλέπουμε συχνά ότι η δυσκολία στην εμπιστοσύνη δεν αφορά το παρόν, αλλά ρίζες πολύ παλαιότερες.Παιδικές σχέσεις όπου η ασφάλεια ήταν ασυνεπής, όπου η φροντίδα συνοδευόταν από απόσυρση, κριτική ή προδοσία, αφήνουν ένα βαθύ αποτύπωμα.Ο ψυχισμός τότε μαθαίνει να προστατεύεται. Και η προστασία συχνά σημαίνει επιφυλακή.Και όμως, όσο δύσκολα αποκτάται η εμπιστοσύνη, άλλο τόσο εύκολα χάνεται. Μια στιγμή ασυνέπειας, μια αθέτηση, μια σιωπή ...

  Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για τον Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ, έναν από τους σημαντικότερους και πιο επιδραστικούς ψυχαναλυτές , ο οποίος αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στη μελέτη της ανθρώπινης ψυχής και του ασυνείδητου. Ο Καρλ Γιουνγκ γεννήθηκε στις 26 Ιουλίου 1875 στην Ελβετία, κοντά στη λίμνη Κόνσταντς, σε μια σχετικά φτωχή οικογένεια. Πατέρας του ήταν ιερέας, γεγονός που του έδωσε από μικρή ηλικία επαφή με τη θρησκεία, τη φιλοσοφία και τις κλασικές σπουδές. Η παιδική του ηλικία δεν ήταν εύκολη· αντιμετώπισε εσωτερικές συγκρούσεις και σε ηλικία περίπου δώδεκα ετών υπέφερε από νεύρωση και λιποθυμικές κρίσεις. Κατάφερε όμως να ξεπεράσει το πρόβλημα μόνος του, γεγονός που τον βοήθησε να κατανοήσει σε βάθος τι σημαίνει ψυχική διαταραχή. Ήταν μοναχικό και εσωστρεφές παιδί, με ιδιαίτερη κλίση στις γλώσσες. Από πολύ μικρός άρχισε να μαθαίνει λατινικά και αργότερα γνώρισε πολλές σύγχρονες και αρχαίες γλώσσες, ακόμη και σανσκριτικά. Κατά την εφηβεία του απομονώθηκε ακ...

 Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα  μιλήσω για τη θέση της γυναίκας στη σύγχρονη κοινωνία.Ένα θέμα που όλοι νομίζουμε ότι γνωρίζουμε καλά, αλλά στην πραγματικότητα συνεχίζει να μας προβληματίζει. Το βασικό ερώτημα είναι απλό, αλλά δύσκολο:Έχει άραγε η γυναίκα βρει αυτό που της αξίζει; Ζούμε σε μια εποχή όπου οι γυναίκες μορφώνονται, εργάζονται, εξελίσσονται, δημιουργούν οικογένειες αν το επιθυμούν ή επιλέγουν άλλους δρόμους ζωής. Θεωρητικά, έχουν ίσα δικαιώματα με τους άντρες.Στην πράξη όμως, η ισότητα αυτή δεν είναι πάντα δεδομένη.Στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, ακούμε συχνά τον όρο «γυναικοκτονία» και πίσω από αυτή τη λέξη κρύβονται γυναίκες που έχασαν τη ζωή τους επειδή κάποιος δεν άντεξε την ανεξαρτησία τους, την ελευθερία τους ή την απόφασή τους να φύγουν από μια σχέση. Το πρόβλημα είναι νομικό,  κοινωνικό και βαθιά συναισθηματικό. Σε πολλές περιπτώσεις, μια γυναίκα που εξελίσσεται , μορφωτικά, επαγγελματικά ή προσωπικά , δεν γίνεται πάντα αποδεκτή.Όχι γιατί ...

Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα δεν θέλω να μιλήσω ούτε θεωρητικά ούτε από απόσταση. Θέλω να μιλήσω ανθρώπινα. Για το πώς μπορούμε να είμαστε δίπλα στην τρίτη ηλικία,όχι απλώς παρόντες, αλλά ουσιαστικά δίπλα. Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας δεν χρειάζονται λύπηση. Χρειάζονται σεβασμό, αγάπη και αίσθηση ότι ανήκουν. Έχουν ζήσει πολλά. Έχουν δώσει πολλά. Και όσο μεγαλώνουν, αυτό που συχνά μικραίνει δεν είναι η καρδιά τους, αλλά ο κόσμος γύρω τους.Το πιο σημαντικό, λοιπόν, που μπορούμε να προσφέρουμε είναι παρουσία. Όχι μόνο βοήθεια. Παρουσία. Να καθίσουμε δίπλα τους χωρίς βιασύνη. Να τους ακούσουμε να πουν την ίδια ιστορία για τρίτη φορά ,γιατί για εκείνους έχει ακόμη αξία και  γιατί μέσα σε αυτή την ιστορία υπάρχει η ζωή τους. Η μοναξιά είναι από τα πιο βαριά φορτία της τρίτης ηλικίας. Και δεν φαίνεται πάντα. Μπορεί να κρύβεται πίσω από ένα "είμαι καλά". Εκεί χρειάζεται η δική μας ευαισθησία. Ένα τηλεφώνημα ή μια επίσκεψη χωρίς λόγο. Ένα απλό"πως είσαι σήμερα;". ...

 Είμαι η  Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για την ανάγκη του ανθρώπου να κατανοήσει τον εαυτό του και πως αυτή η ανάγκη τελικώς είναι διαχρονική. Πίσω από τις σκέψεις, τις συμπεριφορές και τα συναισθήματά μας, κρύβονται εμπειρίες που συχνά δεν θυμόμαστε, αλλά μας καθορίζουν. Η ψυχανάλυση έρχεται ακριβώς για να φωτίσει αυτό το αόρατο κομμάτι της ψυχής.Η ψυχανάλυση δεν είναι απλώς μία ακόμη μορφή ψυχοθεραπείας. Δεν είναι μια τεχνική ανακούφισης ούτε ένας τρόπος να μάθουμε να «διαχειριζόμαστε» τον εαυτό μας. Είναι μια βαθιά θεραπευτική διαδικασία που στοχεύει στην αιτία των ψυχικών μας δυσκολιών και όχι απλώς στα συμπτώματά τους. Και αυτή η αιτία βρίσκεται, σχεδόν πάντα, στα παιδικά μας βιώματα. Από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας διαμορφώνεται ο τρόπος που σχετιζόμαστε, που αγαπάμε, που φοβόμαστε και που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και τον κόσμο. Τα παιδικά τραύματα δεν εξαφανίζονται με τον χρόνο. Ακόμα κι αν δεν τα θυμόμαστε συνειδητά, συνεχίζουν να δρουν στο ασυνείδ...

 Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας θυμίσω πως σε ένα δωμάτιο γεμάτο φωνές, η σιωπή ενός ανθρώπου περνά πάντα απαρατήρητη. Όλοι ξέρετε ανθρώπους που έμαθαν να υπερασπίζονται τον εαυτό τους καλά. Έμαθαν να μιλούν, να εξηγούν, να πείθουν. Και πολλές φορές, ο κόσμος τούς πιστεύει όχι επειδή έχουν δίκιο, αλλά επειδή έχουν φωνή. Όμως το δίκιο δεν γεννιέται από την ικανότητα να μιλάς· γεννιέται από την αλήθεια και από το αν σέβεσαι τον άλλον, ειδικά όταν εκείνος δεν μπορεί να μιλήσει. Η αδικία μπορεί να φωνάζει αλλά μπορεί και να στέκεται ήσυχα σε μια γωνία, μέσα σε ανθρώπους που έμαθαν να σωπαίνουν για να αντέξουν. Παιδιά που δεν τα άκουσαν, αδύναμοι που δεν τους πίστεψαν, ψυχές που κουράστηκαν να αποδεικνύουν ότι αξίζουν σεβασμό. Κι όμως, η σιωπή τους δεν σημαίνει λάθος. Σημαίνει ότι κάποτε μίλησαν και δεν βρήκαν αυτιά. Δεν έχει πάντα δίκιο όποιος υπερασπίζεται τον εαυτό του με ευκολία. Μερικές φορές, αυτός απλώς είχε τον χώρο, την ασφάλεια ή τη δύναμη να το κάνει. Άλλοι δεν τ...

 Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για έναν ήρωα που όλοι έχουμε θαυμάσει στα μαθητικά μας χρόνια και όχι μόνο. Θα σας μιλήσω για τον Αχιλλέα ξεκινώντας από την ανάλυση την ετυμολογική του ονόματος του.Το όνομα Αχιλλέας απαντάται ήδη στις μυκηναϊκές πινακίδες της Εποχής του Χαλκού, τόσο στην Κνωσό όσο και στην Πύλο, ως όνομα καθημερινών ανθρώπων. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι το όνομα προϋπήρχε της ομηρικής παράδοσης και ήταν βαθιά ριζωμένο στον ελληνικό κόσμο πολύ πριν αποκτήσει τη μυθική του διάσταση. Η ετυμολογία του ονόματος συνδέεται με τη ρίζα της λέξης ἄχος, που σημαίνει πόνος, θλίψη, στενοχώρια, άγχος, αγωνία και λύπη.  Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική ετυμολογία, το όνομα Ἀχιλλεύς μπορεί επίσης να προέρχεται από το «ἄχος» και το ρήμα «ἴλλω» (περιπλανιέμαι, τριγυρνώ), αποδίδοντας το νόημα «αυτός που τριγυρίζει θλιμμένος». Κατά μια άλλη, πιο πρόσφατη άποψη, το όνομα μπορεί να προέρχεται από το «ἄχος» και το «λεώς» (λαός), δηλαδή «αυτός που προκαλεί θλίψη ή ...

Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για τα συναισθήματα μας, μια περίοδο που επιβάλλεται η χαρά με κάποιο τρόπο. Τα Χριστούγεννα συχνά τα φανταζόμαστε σαν μια ζεστή αγκαλιά: φώτα που λάμπουν, σπίτια που γεμίζουν φωνές, μυρωδιές από κουλουράκια και γέλια γύρω από ένα τραπέζι. Είναι μια εποχή που μας θυμίζει όσα αγαπάμε και όσα ελπίζουμε.Και όμως… πίσω από αυτή τη λάμψη, υπάρχουν άνθρωποι που νιώθουν κάτι τελείως διαφορετικό. Κάποιοι μελαγχολούν. Όχι επειδή δεν αγαπούν τις γιορτές, αλλά επειδή οι γιορτές τους θυμίζουν όσα λείπουν: κάποιο πρόσωπο που χάθηκε, μια οικογένεια που δεν είναι ενωμένη, φίλους που δεν βρίσκονται πια κοντά. Για κάποιους, αυτή η περίοδος γίνεται ένας καθρέφτης και μέσα του βλέπουν τις σκιές αντί για τα φώτα. Και υπάρχουν κι εκείνοι που είναι μόνοι. Μόνοι στο σπίτι, ή μόνοι μέσα σε μια πόλη γεμάτη κόσμο. Άνθρωποι που περνούν τα Χριστούγεννα σε ένα νοσοκομείο, είτε ως ασθενείς είτε ως συνοδοί, με τη σιωπή των διαδρόμων να γίνεται πιο δυνατή τα βράδια τ...

  Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για μια λέξη μικρή, που όμως κουβαλάει μέσα της έναν ολόκληρο κόσμο. Έναν κόσμο που πολλές φορές δεν τον βλέπουμε, δεν τον ακούμε, δεν τον παρατηρούμε. Και αυτή η λέξη είναι η μοναξιά,η οποία κάθεται αθόρυβα δίπλα σε έναν άνθρωπο που περπατάει ανάμεσά μας, που ψωνίζει δίπλα μας στο σούπερ μάρκετ, που περιμένει το λεωφορείο, που λέει “καλημέρα” με ένα χαμόγελο που φοβάται να δείξει την αλήθεια του. Η μοναξιά δεν κάνει διακρίσεις· μπορεί να αγγίξει όποιον άνθρωπο υπάρχει , ανεξάρτητα από ηλικία, υπόβαθρο, μόρφωση, χρήματα, επιτυχίες. Κανείς δεν προστατεύεται από τη μοναξιά επειδή έχει σπουδάσει, επειδή έχει μια καλή δουλειά ή επειδή έχει οικονομική άνεση. Αυτά μπορεί να βοηθούν σε πολλά πράγματα στη ζωή, αλλά δεν γεμίζουν το πιο βαθύ ανθρώπινο κομμάτι: την ανάγκη να μας δουν, να μας αναγνωρίσουν, να μας αγκαλιάσουν χωρίς όρους. Η αίσθηση ότι “ανήκω κάπου” δεν αγοράζεται, ούτε διδάσκεται μόνο στα βιβλία. Γεννιέται εκεί όπου συναντιέ...

  Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα προσπαθήσω να σας κάνω μια  αναλυτική ψυχολογική προσέγγιση για τον φόβο μας απέναντι στο ενδεχόμενο ενός πολέμου. Ο φόβος του πολέμου αποτελεί μια σύνθετη ψυχολογική εμπειρία, η οποία κινητοποιεί ταυτόχρονα βιολογικούς, γνωσιακούς, συναισθηματικούς και κοινωνικούς μηχανισμούς. Δεν περιορίζεται σε μια απλή ανησυχία· αφορά μια υπαρξιακή απειλή που διαταράσσει την αίσθηση ασφάλειας, σταθερότητας και προβλεψιμότητας. Όταν το άτομο εκτίθεται σε πληροφορίες για πιθανή σύγκρουση, ενεργοποιείται έντονα ο νευροβιολογικός μηχανισμός άγχους και αυξάνεται η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη, ενισχύεται η λειτουργία της αμυγδαλής και περιορίζεται η ρυθμιστική ικανότητα του προμετωπιαίου φλοιού. Το αποτέλεσμα είναι υπερεγρήγορση, διαταραχές ύπνου, έντονη σωματική ένταση και δυσκολία συγκέντρωσης. Παράλληλα, ο φόβος ενισχύεται από γνωσιακές διεργασίες όπως καταστροφολογία, υπεργενίκευση, υπερεκτίμηση του  κινδύνου και χαμηλή ανοχή στην αβεβαιότητα. Η ...

  Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για το πώς αντιμετωπιζόταν η ομοφυλοφιλία στην αρχαία Ελλάδα και τι ακριβώς σήμαινε η σχέση ανάμεσα στον «εραστή» και τον «ερωμένο». Μέσα από ιστορικές πηγές και νόμους της εποχής θα δούμε ότι η κοινωνία ήταν ιδιαίτερα αυστηρή, ενώ ο ρόλος του «εραστή» δεν είχε καμία ερωτική διάσταση, αλλά ήταν καθαρά παιδαγωγικός, σαν μέντορας ή προστάτης που βοηθούσε τον νέο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του. Στην Ελλάδα των τελευταίων χρόνων υπάρχει ενδιαφέρον για την πραγματική εικόνα της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας και τις αξίες της. Πολλοί μελετητές προσπαθούν να ξεκαθαρίσουν παρεξηγήσεις γύρω από τα ήθη των προγόνων μας και ειδικά γύρω από το θέμα της ομοφυλοφιλίας. Παρά τις σύγχρονες αντιλήψεις, τα στοιχεία δείχνουν ότι στην αρχαία Ελλάδα η ομοφυλοφιλία δεν ήταν κοινωνικά αποδεκτή και δεν γινόταν ανεκτή από τη νομοθεσία. Μεγάλο μέρος της σύγχρονης παρεξήγησης προέρχεται από την κακή ερμηνεία των λέξεων «εραστής» και «ερώμενος» στα αρχαία κ...

  Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για τη σχέση που έχει το πώς μας βλέπουν εκείνοι που μας γέννησαν και με το  πώς μαθαίνουμε να βλέπουμε εμείς τον εαυτό μας. Από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ζωής μας, πριν ακόμα μπορέσουμε να μιλήσουμε, καθρεφτιζόμαστε στα μάτια της οικογένειάς μας. Στο βλέμμα της μητέρας, του πατέρα, των ανθρώπων που μας φροντίζουν. Από εκεί μαθαίνουμε ποιοι είμαστε. Αν το βλέμμα αυτό είναι ζεστό, αποδοτικό, γεμάτο τρυφερότητα, τότε μεγαλώνουμε με την αίσθηση ότι αξίζουμε, ότι είμαστε άξιοι αγάπης απλώς και μόνο επειδή υπάρχουμε. Αν όμως το βλέμμα αυτό είναι επικριτικό, ψυχρό ή γεμάτο απογοήτευση, τότε μέσα μας χτίζεται σιγά σιγά μια άλλη φωνή – μια φωνή που μας ψιθυρίζει ότι κάτι δεν πάει καλά μ’ εμάς. Αν η οικογένεια μάς βλέπει «παχείς», θα νιώθουμε πάντα παχείς. Αν μας βλέπει «άσχημους», θα κουβαλάμε για χρόνια αυτή την ασχήμια σαν ταυτότητα. Αν μας βλέπει «λίγους», θα δυσκολευτούμε να πιστέψουμε ότι μπορούμε να είμαστε αρκετοί, ακόμη κι ...

 Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για έναν θρησκευτικό φιλόσοφο .Ο Τζίντου Κρισναμούρτι γεννήθηκε στις 11 Μαΐου 1895 στο Μαντανάπαλε της Ινδίας και πέθανε στις 17 Φεβρουαρίου 1986 στην Καλιφόρνια των Ηνωμένων Πολιτειών. Από μικρή ηλικία  ξεχώρισε μέσα στη Θεοσοφική Εταιρεία, που ήταν μια ομάδα ανθρώπων ,η οποία πίστευε πως επρόκειτο να εμφανιστεί ένας νέος πνευματικός δάσκαλος για όλη την ανθρωπότητα. Ο Κρισναμούρτι θεωρήθηκε τότε “ο Εκλεκτός” και τον μεγάλωσαν με την ιδέα ότι προοριζόταν να γίνει ο “Παγκόσμιος Δάσκαλος”. Όμως, όταν μεγάλωσε, αρνήθηκε αυτόν τον ρόλο. Διέλυσε την οργάνωση που είχε δημιουργηθεί γύρω του και δήλωσε πως «η αλήθεια είναι γη χωρίς μονοπάτι», εννοώντας ότι κανείς δεν μπορεί να οδηγήσει τον άλλον στην αλήθεια, γιατί ο καθένας πρέπει να τη βρει μόνος του μέσα από κατανόηση και επίγνωση. Κατά τη διάρκεια της ζωής του συνέβησαν και μερικά παράξενα γεγονότα. Ένα από αυτά έγινε το 1911, σε μια τελετή της οργάνωσης Order of the Star in the...