Θαλής ο Μιλήσιος
Ως προσωκρατικοί φιλόσοφοι εννοούνται φιλόσοφοι που έζησαν από τον 7ο αιώνα π.Χ. μέχρι και κατά την εποχή του Σωκράτη.(Για τον οποίο θα γράψω άλλο κείμενο που θα εξηγήσω πόσο σημαντικός ήταν για τον κόσμο που ολόκληρη η φιλοσοφική περίοδος χωρίστηκε σε πριν και μετά τον Σωκράτη!)
Ο Θαλής , λοιπόν,δεν ήταν απλώς ένας φιλόσοφος. Ήταν μαθηματικός, φυσικός, αστρονόμος, μηχανικός και μετεωρολόγος. Ήταν ο πρώτος από τους Επτά Σοφούς της Αρχαιότητας. Ένας άνθρωπος που δεν ακολούθησε τον κόσμο ,τον άλλαξε.
Γεννήθηκε στη Μίλητο και ήταν γιος του Εξαμύα και της Κλεοβουλίνας, και έζησε την ίδια εποχή με τον Σόλων. Δεν ήταν αποκομμένος από την κοινωνία· αντίθετα, συμμετείχε ενεργά στα κοινά με βαθιά αγάπη για την πατρίδα του. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι συνέβαλε στη συμμαχία των ιωνικών πόλεων απέναντι στον περσικό κίνδυνο και απέτρεψε τη Μίλητο από μια επικίνδυνη συμμαχία με τον Κροίσο.
Και όμως, ο Θαλής δεν σταμάτησε εκεί.
Ταξίδεψε στην Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία για να διδαχθεί γεωμετρία και αστρονομία.Επιστήμες που σύμφωνα με τον Πλάτωνα, πρώτοι οι Έλληνες είχαν διδάξει στους Αιγυπτίους χιλιάδες χρόνια πριν.
Ο Θαλής έκανε κάτι επαναστατικό, προσπάθησε να εξηγήσει τον κόσμο όχι με μύθους, αλλά με λογική. Υποστήριξε ότι η αρχή των πάντων είναι το νερό. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, η θεωρία αυτή συνδέεται με παρατηρήσεις ότι η τροφή των όντων είναι υγρή και η θερμότητα συντηρείται από το νερό. Το νερό, επομένως, είναι η πηγή και η βάση όλων των πραγμάτων, χωρίς όμως να έχει θεϊκή ιδιότητα.
Δεν έβλεπε όμως μόνο την ύλη.
Εισήγαγε την έννοια της ψυχής, πιστεύοντας ότι όλα τα όντα είναι έμψυχα και ότι η ψυχή είναι δύναμη κίνησης. Έλεγε ακόμη ότι ο κόσμος είναι γεμάτος δαίμονες .
Η λέξη δαιμων,παράγεται από το ρήμα «δαίομαι» που σημαίνει μοιράζω.Επομένως Δαίμων είναι αυτός που μοιράζει, που δίνει μερίδια και κατ’ επέκταση «αυτός που ορίζει τη μοίρα ενός ανθρώπου».Από εκεί προέρχεται και η λέξη ευδαιμονία.
Στα μαθηματικά, ο Θαλής άλλαξε τα πάντα,
Εισάγοντας τον αποδεικτικό τρόπο σκέψης στη γεωμετρία.
Όταν βρέθηκε μπροστά στις πυραμίδες στη Γκίζα, δεν έμεινε απλώς να τις θαυμάζει. Ήθελε να καταλάβει το μέγεθός τους. Με ένα απλό ραβδί και τη σκιά του, περίμενε τη σωστή στιγμή και υπολόγισε το ύψος τους με ακρίβεια, εντυπωσιάζοντας τον βασιλιά Άμασι.
Ο ίδιος έλεγε ότι ευγνωμονούσε την Τύχη για τρία πράγματα: που γεννήθηκε άνθρωπος και όχι ζώο, άντρας και όχι γυναίκα, και Έλληνας και όχι βάρβαρος.
Σύμφωνα με τον Διογένη τον Λαέρτιο"Δικό του είναι το Γνώθι σαυτόν , που ο Αντισθένης στις Διαδοχές του λέει πως ήταν της Φημονόης (πρώτη προμάντιδα του Δελφικού Μαντείου), που όμως το ιδιοποιήθηκε ο Χίλων".
Ο Θαλής πέθανε περίπου στα 78 του χρόνια, παρακολουθώντας αθλητικούς αγώνες, από ζέστη και εξάντληση.
Στον τάφο του γράφτηκε:
«Αν και ο τάφος σου είναι μικρός, η δόξα σου φτάνει ως τον ουρανό».
Και αν θα έπρεπε μία πρόταση να χαρακτηρίσει τον Θαλή είναι αυτή
«Οι άλλοι λαοί έχουν θεούς, αλλά οι Έλληνες έχουν σοφούς». Φρίντριχ Νίτσε
