Δεν είναι όλη η ζωή αυτή η στιγμή
Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για κάτι που όλοι γνωρίζουμε, αλλά πολύ συχνά ξεχνάμε ακριβώς τη στιγμή που το έχουμε περισσότερο ανάγκη: για τη δύναμη που έχει ο χρόνος να αλλάζει τα πράγματα και για τη δική μας ικανότητα να προχωράμε, ακόμα κι όταν μια δύσκολη στιγμή μάς κάνει να πιστεύουμε ότι τίποτα δεν θα ξαναγίνει όπως πριν. Υπάρχει μια φράση που θα ήθελα να έχουμε όλοι κάπου μέσα μας, ιδιαίτερα στις δύσκολες περιόδους της ζωής μας: «Μην αφήσεις μια δύσκολη στιγμή να σε κάνει να πιστέψεις ότι η ζωή σου θα είναι πάντα έτσι». Γιατί αυτό ακριβώς κάνουμε πολλές φορές. Βρισκόμαστε μέσα σε μια δύσκολη κατάσταση και, επειδή τη ζούμε στο παρόν, έχουμε την ψευδαίσθηση ότι θα διαρκέσει για πάντα. Όταν έχουμε άγχος, πιστεύουμε ότι θα είμαστε για πάντα αγχωμένοι. Όταν απογοητευόμαστε, νιώθουμε ότι δεν θα ξαναχαρούμε. Όταν χωρίζουμε, μπορεί να πιστέψουμε ότι δεν θα ξαναερωτευτούμε. Όταν αποτυγχάνουμε, φοβόμαστε ότι δεν θα τα καταφέρουμε ποτέ. Κι όμως, η ίδια η ζωή μάς έχει αποδείξει πολλές φορές ότι δεν μένει ποτέ ακίνητη. Οι άνθρωποι αλλάζουν, οι συνθήκες αλλάζουν, εμείς αλλάζουμε και, κυρίως, αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο βιώνουμε αυτό που κάποτε θεωρούσαμε αβάσταχτο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να πονάμε. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να προσποιούμαστε τους δυνατούς ή να λέμε στον εαυτό μας «μη στενοχωριέσαι, όλα θα περάσουν» την ώρα που υποφέρει. Ο πόνος χρειάζεται να αναγνωριστεί, να ακουστεί και να επικοινωνηθεί. Το άγχος είναι φυσιολογικό και πολλές φορές είναι ένας τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός μας προσπαθεί να μας προστατεύσει, να μας προειδοποιήσει ότι κάτι χρειάζεται την προσοχή μας. Ας του δώσουμε λοιπόν χώρο. Ας μιλήσουμε γι’ αυτό που μας φοβίζει, ας πούμε ότι δυσκολευόμαστε, ας ζητήσουμε βοήθεια όταν τη χρειαζόμαστε. Δεν χρειάζεται να είμαστε συνεχώς δυνατοί. Η δύναμη δεν βρίσκεται στο να μην αισθανόμαστε τίποτα. Βρίσκεται στο να μπορούμε να αισθανόμαστε, να περνάμε μέσα από αυτό που μας συμβαίνει και κάποια στιγμή να βρίσκουμε ξανά τον δρόμο μας προς τη ζωή. Το πρόβλημα δεν είναι ότι κάποια στιγμή αγχωθήκαμε ή λυπηθήκαμε. Το πρόβλημα αρχίζει όταν επιτρέπουμε στο συναίσθημα της συγκεκριμένης στιγμής να γίνει ολόκληρη η ταυτότητά μας και να αποφασίσει για εμάς πώς θα είναι όλη η υπόλοιπη ζωή μας.
Και εδώ θα ήθελα να σταθώ σε κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικό. Ο άνθρωπος δεν έχει ανάγκη μόνο να επιβιώσει. Έχει ανάγκη να ζήσει όμορφα. Είναι διαφορετικό το ένα από το άλλο. Το να επιβιώνουμε σημαίνει να αντιμετωπίζουμε τις υποχρεώσεις μας, να δουλεύουμε, να φροντίζουμε τα παιδιά μας, να πληρώνουμε τους λογαριασμούς μας, να λύνουμε τα προβλήματά μας και να καταφέρνουμε να περνάει η κάθε μέρα. Αλλά η ανθρώπινη ζωή δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε αυτό. Έχουμε ανάγκη από χαρά, από έρωτα, από φιλία, από δημιουργία, από ταξίδια, από όνειρα και στόχους. Έχουμε ανάγκη από εκείνες τις στιγμές που μας κάνουν να αισθανόμαστε ότι δεν υπάρχουμε απλώς, αλλά ότι πραγματικά ζούμε. Ένας έρωτας μπορεί να μας κάνει να δούμε ξανά τον κόσμο με διαφορετικά μάτια. Ένα ταξίδι μπορεί να μας θυμίσει ότι ο κόσμος είναι πολύ μεγαλύτερος από το πρόβλημα που μας απασχολεί αυτή τη στιγμή. Ένας στόχος μπορεί να μας δώσει κίνητρο όταν νιώθουμε ότι έχουμε χάσει τον προσανατολισμό μας. Μια συνάντηση με έναν άνθρωπο που αγαπάμε, ένα γεύμα, μια βόλτα, ένα τραγούδι, ένα βιβλίο, μια καινούργια ιδέα, όλα αυτά μπορεί να φαίνονται μικρά, αλλά είναι στην πραγματικότητα τα υλικά από τα οποία φτιάχνεται η καθημερινή μας ευτυχία.
Πολλές φορές, όμως, περιμένουμε να λυθούν όλα για να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να χαρεί. Λέμε «όταν τελειώσει αυτό, θα είμαι καλά», «όταν βρω την κατάλληλη δουλειά, θα χαρώ», «όταν λυθεί αυτό το πρόβλημα, θα ταξιδέψω», «όταν αλλάξουν οι συνθήκες, θα αρχίσω να ζω». Και κάπως έτσι περνάει ο χρόνος περιμένοντας να γίνει η ζωή ιδανική, για να μας επιτρέψουμε να τη ζήσουμε. Μόνο που η ζωή δεν γίνεται ποτέ απολύτως ιδανική. Πάντα θα υπάρχει κάτι που χρειάζεται να λύσουμε, κάτι που μας απασχολεί, κάποιος στόχος που δεν έχουμε ακόμα πετύχει. Αν περιμένουμε να είναι όλα τέλεια για να νιώσουμε καλά, μπορεί να περιμένουμε για πάντα. Χρειάζεται λοιπόν να μάθουμε να βρίσκουμε την ικανοποίηση μέσα στην πραγματική ζωή και όχι μέσα σε μια φανταστική ζωή χωρίς προβλήματα. Δεν χρειάζεται να είμαστε ευχαριστημένοι με τα πάντα. Δεν χρειάζεται να λέμε ότι όλα είναι υπέροχα όταν δεν είναι. Χρειάζεται όμως να μπορούμε να αναγνωρίζουμε αυτά που μας κάνουν καλά και να τους δίνουμε αξία.
Και εδώ βρίσκεται και η διαφορά ανάμεσα στη δυσαρέσκεια και στη μεμψιμοιρία. Η δυσαρέσκεια μπορεί να μας κινητοποιήσει. Μπορεί να μας πει ότι κάτι δεν μας αρέσει και ότι θέλουμε να το αλλάξουμε. Η συνεχής μεμψιμοιρία, όμως, μπορεί να μας εγκλωβίσει. Όταν κοιτάζουμε διαρκώς τι έχει ο άλλος και τι δεν έχουμε εμείς, όταν μετράμε συνεχώς τις αδικίες της ζωής, όταν εστιάζουμε αποκλειστικά σε όσα λείπουν, υπάρχει ο κίνδυνος να μην προλαβαίνουμε να δούμε αυτά που υπάρχουν. Και δεν μιλάω για μια επιφανειακή θετικότητα, για το να λέμε «σκέψου θετικά» και να αγνοούμε την πραγματικότητα. Μιλάω για κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: να μπορούμε, μέσα στην πραγματικότητα που έχουμε, να αναγνωρίζουμε και ό,τι καλό υπάρχει. Να μπορούμε να πούμε «αυτό μου αρέσει», «αυτό με γεμίζει», «αυτόν τον άνθρωπο χαίρομαι που τον έχω», «αυτό το ταξίδι το απήλαυσα», «αυτόν τον στόχο θέλω να τον κυνηγήσω». Να μην αφήνουμε αυτά που δεν έχουμε να ακυρώνουν όλα όσα έχουμε.
Υπάρχουν βέβαια απώλειες στη ζωή που δεν μπορούν να μπουν εύκολα στη φράση «όλα περνάνε». Υπάρχουν τραγωδίες που αφήνουν ένα σημάδι για πάντα. Η απώλεια ενός παιδιού είναι μια από τις βαθύτερες απώλειες που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος και δεν θα ήθελα ποτέ να τη συγκρίνω με έναν χωρισμό, μια επαγγελματική αποτυχία ή μια οικονομική δυσκολία. Εκεί δεν μιλάμε απλώς για κάτι που περνάει. Μιλάμε για μια απώλεια που μπορεί να αλλάξει για πάντα τη ζωή ενός ανθρώπου και χρειάζεται έναν διαφορετικό τρόπο πένθους, επεξεργασίας και αναζήτησης νοήματος. Για τις περισσότερες άλλες δυσκολίες της ζωής, όμως, θα ήθελα να κρατήσουμε μέσα μας μια μεγάλη ελπίδα: δεν είναι ανάγκη να τις κουβαλάμε για πάντα με το ίδιο βάρος. Αυτό που σήμερα μας φαίνεται τεράστιο μπορεί αύριο να έχει αλλάξει θέση μέσα μας. Αυτό που σήμερα μοιάζει αδύνατο μπορεί κάποια στιγμή να γίνει μια δύσκολη περίοδος που θυμόμαστε και λέμε «τελικά τα κατάφερα». Και αυτή είναι μια από τις μεγαλύτερες δυνάμεις του ανθρώπου: η ικανότητα να προσαρμόζεται, να επουλώνεται, να δημιουργεί ξανά και να βρίσκει καινούργιους λόγους για να συνεχίζει.
Γι’ αυτό, όταν έρθει μια δύσκολη περίοδος, ας μην απαιτούμε από τον εαυτό μας να είναι αμέσως χαρούμενος. Ας του επιτρέψουμε να φοβηθεί, να στενοχωρηθεί, να θυμώσει, να μιλήσει. Ας μην ντρεπόμαστε για τα συναισθήματά μας. Αλλά ας μην τα αφήσουμε και να εγκατασταθούν για πάντα. Ας τα ακούσουμε και μετά ας επιστρέψουμε στη ζωή. Ας βρούμε ξανά τους ανθρώπους μας, τις συνήθειές μας, τα ενδιαφέροντά μας, τα σχέδιά μας. Ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας να γελάσει χωρίς ενοχές. Γιατί το να γελάσουμε μετά από μια δύσκολη περίοδο δεν σημαίνει ότι ξεχάσαμε. Το να ερωτευτούμε ξανά δεν σημαίνει ότι ακυρώσαμε έναν παλιό έρωτα. Το να ταξιδέψουμε δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε προβλήματα. Το να κάνουμε σχέδια δεν σημαίνει ότι είμαστε αφελείς. Σημαίνει ότι επιλέγουμε να συνεχίσουμε να συμμετέχουμε στη ζωή.
Ίσως τελικά αυτό να είναι και το σημαντικότερο: να μη ζούμε μόνο για να αντέξουμε. Να μη γίνει ολόκληρη η ζωή μας μια προσπάθεια να περάσει η επόμενη δύσκολη μέρα. Να θυμόμαστε ότι έχουμε δικαίωμα όχι μόνο στην ασφάλεια και στην επιβίωση, αλλά και στην απόλαυση, στη δημιουργία, στον έρωτα, στην περιπέτεια, στη χαρά. Να βάζουμε στόχους όχι μόνο για να αποδείξουμε κάτι στους άλλους, αλλά επειδή μας αρέσει να προσπαθούμε. Να ταξιδεύουμε όχι μόνο για να ανεβάσουμε μια φωτογραφία, αλλά επειδή μας αρέσει να γνωρίζουμε τον κόσμο. Να ερωτευόμαστε όχι επειδή χρειαζόμαστε κάποιον να μας σώσει, αλλά επειδή η σύνδεση με έναν άλλο άνθρωπο μπορεί να κάνει τη ζωή πιο πλούσια. Να επιδιώκουμε αυτά που μας αρέσουν και, όταν τα αποκτούμε, να μπορούμε πραγματικά να τα χαρούμε.
Μια δύσκολη στιγμή, λοιπόν, είναι μια δύσκολη στιγμή. Δεν είναι ολόκληρη η ζωή μας. Αυτό που ζούμε σήμερα είναι αληθινό, αλλά δεν σημαίνει ότι θα είναι και το αύριο μας. Μπορεί να πονάμε σήμερα και να χαμογελάσουμε αύριο. Μπορεί σήμερα να φοβόμαστε και αύριο να αισθανόμαστε ξανά ελεύθεροι. Μπορεί σήμερα να μην ξέρουμε πώς θα προχωρήσουμε και κάποια στιγμή να κοιτάξουμε πίσω και να καταλάβουμε ότι τελικά προχωρήσαμε.
Όλα περνάνε. Και ίσως το σημαντικότερο δεν είναι μόνο να περιμένουμε να περάσει η δυσκολία. Είναι, όσο αυτή περνάει, να μη σταματήσουμε να ζούμε. Να αγαπάμε, να ταξιδεύουμε, να ονειρευόμαστε, να προσπαθούμε, να γελάμε και να δημιουργούμε. Γιατί η ζωή δεν μας ζητά μόνο να την αντέξουμε. Μας ζητά να τη ζήσουμε.
Και όταν κάποια στιγμή βρεθούμε ξανά σε μια δύσκολη μέρα, ας θυμηθούμε μόνο αυτό: «Αυτό που ζω τώρα είναι μια στιγμή. Δεν είναι όλη μου η ζωή».Και μετά, ας συνεχίσουμε.
👉 Άνοιξέ το στο Spotify
Σχετικά άρθρα
@anthisouvatzoglou πάτα το σύνδεσμο στο προφίλ μου και άκουσε ή διάβασε το άρθρο 🌷 #psychoanalyseto #anthisouvatzoglou #ψυχαναλυτικη_ψυχοθεραπεια ♬ оригинальный звук - ПРОФЕССОР
