Ευκαιρίες σε έναν άλλο κόσμο


 Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για τις περιπτώσεις ανθρώπων που έχουν την τύχη ή ατυχία να γεννηθούν σε ένα άλλο μέρος, όχι ελληνικό, όχι ελεύθερο.

Και θέλω να ξεκινήσω με μια απλή σκέψη.Ίσως, κανείς δεν διαλέγει πού θα γεννηθεί. Ίσως,κανείς δεν διαλέγει τη χώρα του, την οικογένειά του, το θρήσκευμά του, τις κοινωνικές συνθήκες μέσα στις οποίες θα ανοίξει για πρώτη φορά τα μάτια του. Κι όμως, αυτά τα στοιχεία καθορίζουν σε τεράστιο βαθμό τις επιλογές που θα έχει αργότερα στη ζωή του.

Όταν μιλάμε για ελευθερία, πολλές φορές τη θεωρούμε δεδομένη. Θεωρούμε αυτονόητο ότι μπορούμε να σπουδάσουμε αυτό που θέλουμε, να αλλάξουμε επάγγελμα, να ερωτευτούμε, να παντρευτούμε, να χωρίσουμε αν ένας γάμος δεν πετύχει, να ξαναδοκιμάσουμε, να κάνουμε μια δεύτερη αρχή. Θεωρούμε αυτονόητο ότι μπορούμε να εκφράσουμε τη γνώμη μας, να αμφισβητήσουμε, να αλλάξουμε πορεία.Όμως για εκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο αυτά δεν είναι καθόλου αυτονόητα.

Υπάρχουν χώρες όπου οι θρησκευτικοί κανόνες ή οι πολιτικές εξουσίες επηρεάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό την προσωπική ζωή των ανθρώπων. Υπάρχουν κοινωνίες όπου η απόκλιση από το κυρίαρχο πρότυπο αντιμετωπίζεται με καχυποψία, κοινωνική απομόνωση ή ακόμη και με διώξεις. Αυτό δεν αφορά μόνο μία θρησκεία ή έναν πολιτισμό. Αφορά κάθε σύστημα που βάζει τον άνθρωπο κάτω από την ιδεολογία, αντί να βάζει την ιδεολογία στην υπηρεσία του ανθρώπου.

Σε ορισμένες χώρες με αυστηρές θρησκευτικές ερμηνείες, οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικούς περιορισμούς στην καθημερινότητά τους. Σε κάποιες περιοχές του κόσμου, η ενδυμασία τους δεν αποτελεί προσωπική επιλογή αλλά υποχρέωση. Σε άλλες, η πρόσβασή τους στην εκπαίδευση, στην εργασία ή στη δημόσια ζωή είναι περιορισμένη. Υπάρχουν ακόμη μέρη όπου η γνώμη μιας γυναίκας δεν έχει το ίδιο βάρος με τη γνώμη ενός άνδρα ή όπου η οικογένεια αποφασίζει για τον γάμο της χωρίς τη δική της ουσιαστική συναίνεση.

Και δυστυχώς, ακόμη και σήμερα, το 2026, υπάρχουν γυναίκες που δεν μπορούν να επιλέξουν ποιον θα παντρευτούν, τι επάγγελμα θα ακολουθήσουν, αν θα συνεχίσουν το σχολείο ή τις σπουδές τους, ακόμη και τι θα συμβεί στο ίδιο τους το σώμα,εάν κυοφορούν ένα έμβρυο.Υπάρχουν γυναίκες που δεν έχουν λόγο σε αποφάσεις που καθορίζουν ολόκληρη τη ζωή τους.

Ταυτόχρονα, υπάρχουν και άνδρες που μεγαλώνουν μέσα σε συστήματα ασφυκτικής πίεσης. Άνδρες που μαθαίνουν από μικροί ότι πρέπει διαρκώς να αποδεικνύουν την αξία τους, την πίστη τους, την υπακοή τους σε συγκεκριμένους κοινωνικούς ή θρησκευτικούς κανόνες. Άνδρες που επίσης στερούνται το δικαίωμα να είναι ο εαυτός τους, να εκφράσουν αμφιβολίες, φόβους ή διαφορετικές απόψεις.

Και βέβαια δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το γεγονός ότι ακραίες ιδεολογίες και εξτρεμιστικές οργανώσεις, όπως οι τζιχαντιστικές ομάδες που έχουν εμφανιστεί κατά καιρούς σε διάφορες περιοχές του κόσμου, έχουν προκαλέσει ανείπωτο πόνο σε αθώους ανθρώπους, συχνά χρησιμοποιώντας τη θρησκεία ως εργαλείο εξουσίας και ελέγχου. Τα πρώτα θύματα τέτοιων φαινομένων είναι συνήθως οι ίδιοι οι πολίτες που ζουν κάτω από αυτά τα καθεστώτα φόβου.

Πολλές φορές στη δουλειά μου ακούω ανθρώπους να με ρωτούν: «Υπάρχουν δεύτερες ευκαιρίες στη ζωή;». Αν δεν μου αρέσει η δουλειά μου, μπορώ να αλλάξω; Αν οι σπουδές που διάλεξα δεν με εκφράζουν, μπορώ να ξεκινήσω από την αρχή; Αν ένας γάμος τελειώσει, έχω δικαίωμα να αγαπήσω ξανά; Αν είμαι σαράντα, πενήντα ή εξήντα ετών, μπορώ να κάνω μια νέα αρχή;

Είναι πολύ σημαντικά ερωτήματα. Και ναι, πιστεύω ότι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα στη δεύτερη και στην τρίτη ευκαιρία. Έχουν δικαίωμα να αλλάζουν, να εξελίσσονται, να διορθώνουν επιλογές, να ξαναχτίζουν τη ζωή τους.

Όμως υπάρχει ένα ακόμη μεγαλύτερο ερώτημα.Για εκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο, και ιδιαίτερα για πολλές γυναίκες, το ερώτημα δεν είναι αν έχουν δικαίωμα στη δεύτερη ευκαιρία. Το ερώτημα είναι αν έχουν δικαίωμα στην πρώτη.

Αν έχουν δικαίωμα να ονειρευτούν. Αν έχουν δικαίωμα να μορφωθούν. Αν έχουν δικαίωμα να επιλέξουν. Αν έχουν δικαίωμα να πουν «ναι» και να πουν «όχι». Αν έχουν δικαίωμα να ζήσουν τη δική τους ζωή και όχι τη ζωή που σχεδίασαν άλλοι γι’ αυτές.

Και σε όσους με ακούνε σήμερα και αισθάνονται ότι κάποιος άλλος αποφασίζει για τη ζωή τους ,είτε αυτός λέγεται οικογένεια, είτε κοινωνία, είτε παράδοση, είτε θρησκευτική αυθεντία, είτε κράτος ,θέλω να πω κάτι πολύ απλό.Δεν είστε μόνοι.

Η ανάγκη για ελευθερία δεν είναι εγωισμός. Η ανάγκη να έχετε λόγο στη ζωή σας δεν είναι αμαρτία. Η ανάγκη να επιλέγετε ποιοι θα είστε, πώς θα ζήσετε και ποιον δρόμο θα ακολουθήσετε είναι βαθιά ανθρώπινη.Κάθε άνθρωπος αξίζει να έχει τουλάχιστον μία ευκαιρία να γίνει αυτό που πραγματικά είναι. Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που στερούνται ακόμη και αυτή την πρώτη ευκαιρία, η συζήτηση για τα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και την ελευθερία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ανάγκη.

Και είναι ευθύνη όλων μας να μην ξεχνάμε εκείνους που ακόμη παλεύουν γι’ αυτά που κάποιοι άλλοι θεωρούν δεδομένα. Γιατί η ελευθερία αποκτά πραγματικό νόημα μόνο όταν δεν είναι προνόμιο των λίγων, αλλά δικαίωμα όλων.

🎧 Άκουσε το άρθρο: «Ευκαιρίες σε έναν άλλο κόσμο»
👉 Άνοιξέ το στο Spotify

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ζαχαρίας Δανιηλάκης

Ο Έρωτας είναι κατ'ανάγκην φιλόσοφος.

Σωκράτης