Διακοπές: Απόδραση ή συνάντηση με τον εαυτό μας;
Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για την ανάγκη μας να φεύγουμε. Γιατί κάθε χρόνο, λίγο πριν από τις διακοπές, αρχίζουμε να μετράμε αντίστροφα. Γιατί νιώθουμε ότι κάπου αλλού θα αναπνεύσουμε καλύτερα, θα ξεκουραστούμε πραγματικά, θα ξαναβρούμε τον εαυτό μας.
Αναρωτηθήκατε ποτέ γιατί οι διακοπές έχουν τόσο μεγάλη ψυχική σημασία; Είναι μόνο η ανάγκη για ξεκούραση ή συμβαίνει κάτι βαθύτερο;
Ως ψυχαναλύτρια πιστεύω ότι οι διακοπές δεν είναι απλώς μια αλλαγή τόπου. Είναι μια αλλαγή εσωτερικού ρυθμού. Είναι μια στιγμή όπου για λίγο αφήνουμε πίσω τους ρόλους που υπηρετούμε καθημερινά: τον επαγγελματία, τον γονιό, τον σύντροφο, τον άνθρωπο που συνεχώς πρέπει να είναι παραγωγικός, διαθέσιμος και αποτελεσματικός.
Όλο τον χρόνο λειτουργούμε με πρόγραμμα. Ξυπνάμε με ξυπνητήρι, απαντάμε σε μηνύματα, λύνουμε προβλήματα, εκπληρώνουμε υποχρεώσεις. Συχνά δεν προλαβαίνουμε ούτε να αναρωτηθούμε πώς πραγματικά είμαστε. Η καθημερινότητα μάς κρατά σε μια συνεχή κίνηση και πολλές φορές αυτή η κίνηση λειτουργεί σαν άμυνα. Όσο τρέχουμε, δεν χρειάζεται να σταθούμε απέναντι σε όσα μας δυσκολεύουν.
Έτσι, όταν φτάνουν οι διακοπές, δεν αλλάζει μόνο το τοπίο. Αλλάζει και η σχέση μας με τον χρόνο. Ξαφνικά υπάρχει σιωπή. Υπάρχει κενός χρόνος. Και τότε, πολλές φορές, εμφανίζονται σκέψεις και συναισθήματα που όλο τον χρόνο κρατούσαμε σε απόσταση.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί άνθρωποι λένε: «Πήγα διακοπές και αντί να ηρεμήσω, άρχισα να αγχώνομαι». Ή: «Δεν μπορούσα να σταματήσω να σκέφτομαι». Αυτό δεν σημαίνει ότι οι διακοπές απέτυχαν. Σημαίνει ότι, όταν μειώνεται ο θόρυβος της καθημερινότητας, ακούμε πιο καθαρά τη δική μας εσωτερική φωνή.
Υπάρχει, όμως, και μια άλλη πλευρά. Πολλές φορές επενδύουμε στις διακοπές υπερβολικές προσδοκίες. Πιστεύουμε ότι αυτές οι δέκα ή δεκαπέντε ημέρες θα διορθώσουν όσα μας κουράζουν όλο τον χρόνο. Ότι θα ξαναβρούμε τη σχέση μας, ότι θα εξαφανιστεί το άγχος, ότι θα γίνουμε πιο ήρεμοι, πιο χαρούμενοι, πιο ολοκληρωμένοι.
Και όταν αυτό δεν συμβαίνει, απογοητευόμαστε.Η ψυχανάλυση μάς υπενθυμίζει κάτι πολύ ανθρώπινο: όπου κι αν πάμε, παίρνουμε μαζί μας τον εαυτό μας. Δεν μπορούμε να αφήσουμε πίσω τις αγωνίες μας μαζί με τις βαλίτσες. Δεν μένουν στο σπίτι. Ταξιδεύουν μαζί μας.
Αυτό, όμως, δεν είναι απαισιόδοξο. Αντίθετα, είναι απελευθερωτικό. Γιατί μας απαλλάσσει από την ψευδαίσθηση ότι ένας άλλος τόπος θα λύσει όσα χρειάζονται εσωτερική επεξεργασία.Οι διακοπές δεν υπάρχουν για να μας αλλάξουν. Υπάρχουν για να μας δώσουν χώρο. Χώρο να νιώσουμε. Χώρο να παρατηρήσουμε τον εαυτό μας χωρίς τη συνεχή πίεση της καθημερινότητας. Χώρο να αναρωτηθούμε τι μας γεμίζει πραγματικά και τι απλώς μας κρατά απασχολημένους.
Αξίζει, λοιπόν, να κάνουμε μια διαφορετική ερώτηση πριν φύγουμε. Όχι μόνο «πού θα πάω;», αλλά «τι έχω ανάγκη αυτή τη στιγμή;». Έχω ανάγκη από ξεκούραση; Από σύνδεση με τους αγαπημένους μου; Από μοναξιά; Από παιχνίδι; Από σιωπή; Από περιπέτεια;Διότι δεν έχουν όλοι την ίδια ανάγκη. Και πολλές φορές προσπαθούμε να κάνουμε τις «τέλειες» διακοπές που βλέπουμε στις φωτογραφίες των άλλων, αντί να κάνουμε τις διακοπές που χρειάζεται πραγματικά η δική μας ψυχή.
Ζούμε σε μια εποχή όπου ακόμη και η ξεκούραση έχει γίνει επίδοση. Πρέπει να περάσουμε υπέροχα. Να επισκεφθούμε όλα τα αξιοθέατα. Να βγάλουμε τις σωστές φωτογραφίες. Να αποδείξουμε ότι είμαστε ευτυχισμένοι. Έτσι, όμως, μεταφέρουμε στις διακοπές την ίδια πίεση από την οποία προσπαθούμε να ξεφύγουμε.
Ίσως η πιο ουσιαστική μορφή ξεκούρασης να μην είναι να κάνουμε περισσότερα, αλλά να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να κάνει λιγότερα. Να βαρεθεί. Να κοιτάξει τη θάλασσα χωρίς να βγάλει φωτογραφία. Να περπατήσει χωρίς προορισμό. Να συνομιλήσει με έναν αγαπημένο άνθρωπο χωρίς να κοιτάζει το κινητό του.
Και υπάρχει ακόμη κάτι που συχνά ξεχνάμε. Οι διακοπές τελειώνουν. Η ζωή συνεχίζεται. Αν επιστρέψουμε στην ίδια καθημερινότητα που μας εξουθένωνε, χωρίς καμία αλλαγή, τότε είναι πολύ πιθανό να αρχίσουμε σχεδόν αμέσως να περιμένουμε τις επόμενες διακοπές.
Ίσως, λοιπόν, το πραγματικό δώρο των διακοπών να μην είναι οι λίγες ημέρες μακριά από το σπίτι. Ίσως είναι όσα καταλαβαίνουμε για τον εαυτό μας όσο είμαστε μακριά. Τι μας λείπει. Τι μας ξεκουράζει. Τι αξίζει να πάρουμε μαζί μας όταν επιστρέψουμε.
Θα ήθελα να κλείσω με μια σκέψη.
Οι διακοπές δεν είναι μια απόδραση από τη ζωή. Είναι μια ευκαιρία να τη συναντήσουμε με διαφορετικό βλέμμα. Να επιβραδύνουμε, να ακούσουμε τον εαυτό μας και να θυμηθούμε ότι η ψυχική ξεκούραση δεν εξαρτάται μόνο από τον προορισμό, αλλά από τη σχέση που έχουμε με τον εαυτό μας.
Σας εύχομαι, λοιπόν, αυτό το καλοκαίρι να μη βρείτε απλώς έναν όμορφο τόπο. Να βρείτε λίγο περισσότερο χώρο μέσα σας. Γιατί, τελικά, το πιο σημαντικό ταξίδι δεν είναι αυτό που κάνουμε στον χάρτη. Είναι αυτό που κάνουμε προς τον εαυτό μας.
👉 Άνοιξέ το στο Spotify
