Αναπτυξιακές διαταραχές
Είμαι η Ανθή Σουβατζόγλου και σήμερα θα σας μιλήσω για τις διαταραχές που εμφανίζονται στην παιδική ηλικία και συχνά δυσκολεύουν τόσο το ίδιο το παιδί όσο και το οικογενειακό και σχολικό του περιβάλλον.
Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η ΔΕΠΥ, δηλαδή η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας, και οι Διαταρακτικές Διαταραχές Συμπεριφοράς.
Η ΔΕΠΥ χαρακτηρίζεται κυρίως από δυσκολία συγκέντρωσης, παρορμητικότητα και συχνά υπερκινητικότητα. Το παιδί δυσκολεύεται να παραμείνει συγκεντρωμένο, μεταπηδά από δραστηριότητα σε δραστηριότητα, ενεργεί βιαστικά χωρίς να σκέφτεται πάντα τις συνέπειες και μπορεί να παρουσιάζει δυσκολίες στη σχολική επίδοση και στις κοινωνικές του σχέσεις. Η συμπεριφορά του δεν είναι απαραίτητα εχθρική ή επιθετική· πολλές φορές σχετίζεται με δυσκολία αυτοελέγχου και διαχείρισης της προσοχής.
Από την άλλη πλευρά, οι Διαταρακτικές Διαταραχές Συμπεριφοράς χαρακτηρίζονται περισσότερο από επίμονη προκλητική, επιθετική ή αντικοινωνική συμπεριφορά. Το παιδί μπορεί να αμφισβητεί συστηματικά κανόνες και όρια, να συγκρούεται με ενήλικες ή συνομηλίκους και να δυσκολεύεται να ελέγξει θυμό ή έντονες αντιδράσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η συμπεριφορά αυτή μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια του ίδιου ή των άλλων.
Παρότι οι δύο διαταραχές έχουν διαφορές, υπάρχουν και κοινά στοιχεία. Και στις δύο περιπτώσεις παρατηρούνται δυσκολίες στην αυτορρύθμιση της συμπεριφοράς, προβλήματα στις κοινωνικές σχέσεις και ανάγκη για υποστήριξη από το οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον. Επίσης, η διάγνωση δεν είναι πάντοτε εύκολη, γιατί ορισμένα συμπτώματα μοιάζουν μεταξύ τους ή μπορεί να συνυπάρχουν με άγχος, συναισθηματικές δυσκολίες ή άλλες αναπτυξιακές διαταραχές.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό να κατανοούμε πόσο εύκολο αλλά και πόσο δύσκολο μπορεί να είναι να βγάζουμε συμπεράσματα για ένα παιδί μόνο από τη συμπεριφορά του. Ένα παιδί που δεν συγκεντρώνεται δεν έχει απαραίτητα ΔΕΠΥ. Ένα παιδί που θυμώνει ή αντιδρά έντονα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει διαταραχή συμπεριφοράς. Κάθε παιδί έχει διαφορετική προσωπικότητα, διαφορετικές εμπειρίες και διαφορετικό τρόπο να εκφράζει τις ανάγκες και τα συναισθήματά του.Για αυτόν τον λόγο, ο ρόλος των γονιών είναι καθοριστικός. Η εκπαίδευση και η διαπαιδαγώγηση ξεκινούν πρώτα μέσα στην οικογένεια και στη συνέχεια ενισχύονται από το σχολείο. Οι γονείς χρειάζεται να βρίσκονται κοντά στα παιδιά τους, να τα φροντίζουν, να τα ακούν και να θέτουν σταθερά αλλά δίκαια όρια. Η παρουσία τους λειτουργεί ως πηγή ασφάλειας και καθοδήγησης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η συναισθηματική σχέση με τους γονείς και ειδικά με τη μητέρα, η οποία παραδοσιακά έχει συχνά πρωταγωνιστικό ρόλο στη φροντίδα και το μεγάλωμα του παιδιού. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι μια εργαζόμενη μητέρα δημιουργεί αναγκαστικά απόσταση ή προβλήματα συμπεριφοράς. Εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η ποιότητα του χρόνου, η συναισθηματική διαθεσιμότητα και η σταθερή παρουσία, είτε από τη μητέρα είτε από τον πατέρα ή τους φροντιστές. Όταν ένα παιδί αισθάνεται ότι ακούγεται, αγαπιέται και υποστηρίζεται, έχει περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξει υγιή τρόπο έκφρασης των συναισθημάτων του.
Συμπερασματικά, οι παιδικές διαταραχές συμπεριφοράς και προσοχής απαιτούν προσοχή, γνώση και ευαισθησία. Δεν πρέπει να βιαζόμαστε να βάζουμε ταμπέλες ή να κρίνουμε ένα παιδί από λίγα μόνο συμπτώματα. Η έγκαιρη αναγνώριση, η σωστή αξιολόγηση και κυρίως η παρουσία μιας υποστηρικτικής οικογένειας και σχολικής κοινότητας μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά το παιδί να εξελιχθεί και να αναπτύξει τις δυνατότητές του.
👉 Άνοιξέ το στο Spotify
